De slimme weg naar een duurzaam monument

Algemeen

• Mag ik zonnepanelen plaatsen op mijn monument?

  Er zijn vier manieren om met uw pand stroom of warmte op te wekken met de zon:

  1. Zonnecollectoren voor warmtewinning
  2. Zonnepanelen voor stroomopwekking
  3. Hybride systemen die stroom én warmte opwekken
  4. Speciale bouwmaterialen zoals dakpannen voor stroomopwekking

  Als eigenaar van een monument of een beeldbepalend zijn alleen de eerste drie opties voor u geschikt. Bij de vierde optie worden door het vervangen van de originele bouwmaterialen de monumentale waarden van uw pand aangetast. Op een nieuwbouw of een aanbouw kunt u wel gebruik maken van stroomopwekkende bouwmaterialen.

  In de meeste gevallen heeft u een omgevingsvergunning nodig voor het plaatsen van een zonne-energiesysteem. 

  Lees hier meer over op Monumenten.nl.

• Heb ik een energielabel nodig voor mijn monument?

  Het is vanaf mei 2026 verplicht om een energielabel te leveren bij de verkoop of verhuur van een gebouwd monument. 

  Lees hier meer over op Monumenten.nl.

• Welke financierings- en subsidieregelingen zijn er voor duurzaamheid?

  Bij het Restauratiefonds, uw gemeente en uw provincie kunt u terecht voor een financiering voor duurzame maatregelen. Ontdek welke financiering het beste bij u past.

  Lees hier meer over op Monumenten.nl. 

• Wat zijn de voorwaarden voor vergoeding van duurzaamheidsadvies en ondersteuningsdiensten door het Restauratiefonds?

  • Het Restauratiefonds geeft de vergoeding op basis van een factuur die u heeft voldaan in verband met het opstellen van het duurzaamheidsadvies en/of ondersteuning. U dient het factuurbedrag dus eerst volledig te betalen aan de Duurzame Monumenten-adviseur (DuMo-adviseur). 
  • Voor rijksmonumenten geldt dat geen vergoeding wordt uitbetaald. Eigenaren van rijksmonumenten kunnen namelijk gebruik maken van het ‘Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten’ van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
  • Voor gemeentelijke monumenten, provinciale monumenten en overig beschermde panden bedraagt de vergoeding 50% van het factuurbedrag voor de volgende duurzaamheidsadviezen en tot onderstaande maximale bedragen (een combinatie van meerdere adviezen is niet mogelijk):
    - Integraal DuMo-advies: maximale vergoeding € 1.500
    - Duurzaamheidsadvies met betrekking tot losse verduurzamingsmaatregelen (maximaal 2): maximale vergoeding € 500 
    Voor duurzaamheidsadviezen geldt dat deze zijn opgesteld conform de norm van de beroepsgroep, namelijk rekening houdend met de richtlijnen van de stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM).
    - EP Maatwerkadvies ten behoeve van een indicatief of formeel energielabel: maximale vergoeding € 1.500
    Een Energie Prestatie Maatwerkadvies conform de NTA8800 en opnameprotocol ISSO 75.2/82.2 opgesteld door een BRL-9500-MWA-W en/of BRL-9500-MWA-U gecertificeerd adviseur. Het EP Maatwerkadvies is opgesteld door of in samenwerking met de DuMo-adviseur, conform de norm van de beroepsgroep. 
  • Voor gemeentelijke monumenten, provinciale monumenten en overig beschermde panden bedraagt de vergoeding 50% van het factuurbedrag voor ondersteuningsdiensten en tot onderstaande maximale bedragen:
    - Ondersteuning richting realisatie van de verduurzaming door het verlenen van ondersteuningsdiensten: maximale vergoeding € 500. 
    Dit betreft bijvoorbeeld ondersteuning richting vergunningverlening of begeleiding van de uitvoering. De ondersteuning moet passend zijn bij de klantvraag en plaatsvinden op basis van een bestaand duurzaamheidsadvies dat tegelijkertijd of eerder is opgesteld. Als het Restauratiefonds eerder een vergoeding heeft uitbetaald voor het onderliggende advies, dan kan maximaal 1 jaar liggen tussen de factuur van het advies en de factuur voor de ondersteuning.  De verleende diensten moeten zichtbaar zijn op de factuur of in een bijlage van de factuur.
    - De totale vergoeding die wordt uitbetaald voor een advies en ondersteuning bedraagt maximaal € 1.500.
  • De vergoeding wordt rechtstreeks door het Restauratiefonds aan u betaald. 
  • De vergoeding wordt alleen uitbetaald als het duurzaamheidsadvies en/of de ondersteuning is uitgevoerd en gefactureerd door een DuMo-adviseur waar het Restauratiefonds een samenwerking mee heeft. Dat geldt ook voor het EP Maatwerkadvies. Op onze website leest u welke DuMo-adviseurs meedoen aan deze vergoedingsregeling.
  • De vergoeding wordt alleen uitbetaald als de factuur niet ouder is dan drie maanden. Voor ondersteuningsdiensten geldt daarnaast dat de factuurdatum niet van voor 1 september 2026 kan zijn.
  • Er wordt maximaal één vergoeding uitbetaald per aanvrager, ook als er sprake is van meerdere monumentale panden. Een uitzondering hierop is een mogelijke vervolgvergoeding als eerst een vergoeding is betaald voor een duurzaamheidsadvies en deze wordt opgevolgd door een ondersteuningsdienst. 
  • Er wordt maximaal één vergoeding uitbetaald per monument of overig beschermd pand, rekening houdend met bovenstaande uitzondering. Als er sprake is van meerdere eigenaren en/of van een VvE, dan gaat het Restauratiefonds ervan uit dat de aanvrager handelt namens de andere eigenaren van het pand/ leden van een VvE. U wordt uitdrukkelijk geadviseerd dit gezamenlijk schriftelijk vast te leggen.
  • De vergoeding wordt uitbetaald zolang budget hiervoor beschikbaar wordt gesteld door het Restauratiefonds. De datum van het indienen van de factuur kan bepalend zijn voor het wel of niet in aanmerking komen voor de vergoeding. 
  • Door ondertekening van dit formulier geeft u het Restauratiefonds toestemming: 
    - het duurzaamheidsadvies en/of een rapportage over verleende ondersteuningsdiensten op te vragen bij de DuMo-adviseur;
    - het duurzaamheidsadvies desgevraagd ter beschikking te stellen aan de stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM), die steekproefsgewijze onderzoekt of duurzaamheidsadviezen voldoen aan de opgestelde uitvoeringsrichtlijn. 
     

• Welke duurzaamheidsadviezen zijn er?

  Er zijn meerdere soorten duurzaamheidsadviezen die voor een vergoeding in aanmerking komen, indien de DuMo-adviseur rekening houdt met de richtlijnen van Stichting ERM. Uw DuMo-adviseur kan u een verdere toelichting geven. 

  1. Integraal DuMo-advies
     Onderzoek naar de huidige situatie en kansen voor energiebesparing en energieopwekking met oog voor de monumentale waarden en het gebouwgebruik. Met een opgave van de mogelijke energieverbruiksbesparing, investeringskosten en terugverdientijden. De aanzet voor een verantwoorde verduurzaming van uw monument. Het kan zowel gaan om een indicatief onderzoek als een gericht onderzoek met een advies voor een passende verduurzaming op basis van specifieke maatregelen.
  2. Duurzaamheidsadvies met betrekking tot losse verduurzamingsmaatregelen (maximaal 2) 
     Onderzoek waarbij niet integraal wordt gekeken naar toe te passen maatregelen of maatregelpakketten. Het gaat hierbij om een advies waarbij wordt gekeken naar specifieke maatregelen en de (financiële) gevolgen hiervan. Het advies heeft maximaal betrekking op twee toe te passen maatregelen. Bij een hoger aantal wordt het gezien als een integraal advies.
  3. EP Maatwerkadvies
     Een EP (Energie Prestatie) Maatwerkadvies wordt opgesteld ten behoeve van een indicatief of formeel energielabel. Dit vindt plaats door of in samenwerking met de DuMo-adviseur, volgens de norm van de beroepsgroep. Het opstellen vereist een passende certificering van de EP-adviseur (BRL-9500-MWA-W en/of BRL-9500-MWA-U).