Het Cultuurfonds voor Monumenten in Fryslân is uitgebreid: meer geld voor niet-rijksmonumenten in Fryslân. Eigenaren kunnen vanaf nu een laagrentende lening aanvragen voor het restaureren én het verduurzamen en/of herbestemmen van hun monument. Provincie Friesland stort 2,5 miljoen euro extra in het Friese Cultuurfonds.  

Behoud van monumenten is vooral een kwestie van vooruit zien.

Het is een klein feestje in de KLAFA chocoladefabriek in Achlum. De fabriek wordt gerestaureerd; eigenaar Jan Klaver maakte hierbij gebruik van een laagrentende lening uit het Friese Cultuurfonds voor Monumenten. Gedeputeerde Johannes Kramer, directeur Adriana Esmeijer van het Prins Bernhard Cultuurfonds en Kees-Jan Dosker, directeur van het Nationaal Restauratiefonds zijn te gast in de chocoladefabriek. Bij een kop koffie en een ‘bjusterbaerlik’ lekkere bonbon praten ze bij over het succes van het Cultuurfonds in de aflopen jaren.  

Fryslân investeert in erfgoed voor de ‘mienskip’ en de verbinding

De extra storting van 2,5 miljoen euro in het Cultuurfonds voor Monumenten van de provincie Friesland is afkomstig uit de verkoop van de aandelen van de NUON. Gedeputeerde Johannes Kramer is er blij mee dat deze gelden nu weer ten goede komen aan de ‘mienskip’, de gemeenschap. ‘Deze zuivelfabriek hoort bij onze Friese geschiedenis. Het erfgoed van Fryslân is niet alleen ‘kerk en terp’, maar omvat ook industrieel erfgoed. Het moderne Fryslân ontstond in de jaren 1860/1880. In dat verhaal past deze melkfabriek van Achlum. Het is een verhaal van de gemeenschap, dat moeten we doorgeven aan volgende generaties. Dat verhaal zit niet alleen in steen, maar ook in ideeën. Monumentenbehoud past in het zoeken naar verbinding. Wij verbinden het verleden met de wereld waarin we nu leven. Zorgen voor monumenten is daarom niet alleen achteruitkijken, maar vooral een kwestie van vooruit zien.’

Monumentenbehoud past in het zoeken naar verbinding.

Revolverend fonds spreekt aan

Ook veertien jaar geleden keek de provincie Friesland al vooruit, want het was een van de eerste provincies die zich aansloot bij het Cultuurfonds voor Monumenten, een initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds (PBC) en het Nationaal Restauratiefonds. Directeur Adriana Esmeijer van het Prins Bernhard Cultuurfonds vertelt: ‘Wij wilden iets doen voor die monumenten en beeldbepalende gebouwen die geen rijksmonument waren. In het Nationaal Restauratiefonds vonden wij een partner met verstand van monumenten en van financieren. Het idee van een ‘revolverend’ fonds was in die tijd nieuw en wij wisten in 2003 nog niet dat het zo goed zou gaan werken. Nu, veertien jaar verder, weten we dat het concept van het verstrekken van lening en het terug laten vloeien van de rente en aflossingen in het fonds enorm aanspreekt.’

Al 40 miljoen aan leningen uitgezet

Directeur Kees-Jan Dosker van het Restauratiefonds vult aan: ‘Wij hebben inmiddels voor meer dan 40 miljoen aan leningen uitgezet. De provincie Friesland was een van de eerste provincies die zich bij ons initiatief aansloot en het is mooi dat zij nu ook als eerste willen verbreden naar duurzaamheid en herbestemming. Zij komen daarmee tegemoet aan de wens van eigenaren. Dat is voor het behoud van ons erfgoed van groot belang. Wij zijn blij dat de provincie hiervoor 2,5 miljoen euro extra in het Cultuurfonds voor Monumenten stort. En natuurlijk hopen wij dat ook de andere deelnemende provincies in hun Cultuurfonds gaan kiezen voor investeren in verduurzaming en herbestemming.’

Provincie Friesland de eerste die verbreedt naar verduurzaming en herbestemming.

Erfgoed, duurzaamheid en herbestemmen met elkaar verbonden

Adriana Esmeijer krijgt wel vaker de vraag waarom verduurzaming een thema is voor het Prins Bernhard Cultuurfonds. ‘Voor al onze activiteiten geldt, dat we die niet doen voor onszelf, maar ook voor alle generaties die na ons komen. Dan is duurzaamheid dus een vanzelfsprekend thema. Daarom zijn wij ook zo blij met de verbreding van het Cultuurfonds voor Monumenten. Toen we in 2003 begonnen met het Cultuurfonds was herbestemmen minder een thema dan het nu is. Met leegstaande kerken, boerderijen en fabrieken is het echter noodzaak geworden. Mensen moeten monumenten kunnen beleven. Want als mensen hun hart er niet aan kunnen verpanden, wie gaat er dan nog voor?’ Kees-Jan Dosker voegt daaraan toe: ‘Monumenten hebben natuurlijk van zichzelf al iets duurzaams: door hun lange levensduur lijken ze minder tijdelijk dan veel van de panden die we in de afgelopen decennia gebouwd hebben. Maar willen we ze behouden voor het nageslacht dan moeten we restaureren combineren met duurzaamheidsmaatregelen en met het vinden van nieuwe bestemmingen. Alleen zo zorgen we voor springlevende monumenten.’

Alleen zo zorgen we voor springlevende monumenten.

Cultuurfonds is beleidsinstrument voor overheden

De 9 Cultuurfondsen voor Monumenten zijn publiek private samenwerkingen, die primair bedacht zijn om eigenaren van niet-rijksmonumenten te helpen hun droom te verwezenlijken. Adriana Esmeijer: ‘Daarbij kunnen wij niet zonder de inzet van overheden. Met name provincies en gemeenten hebben met het Cultuurfonds een instrument in handen om hun erfgoedbeleid uit te voeren.’ Kees-Jan Dosker vult aan: ‘Juist gemeenten zijn erg belangrijk: zij stellen de subsidiabele kosten vast en op basis daarvan wordt bepaald wat de hoogte van de financiering vanuit het Cultuurfonds kan zijn. Wij hopen dat het Cultuurfonds voor gemeenten ook een stimulans betekent voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten. Naast de eigenaren zijn dus gemeenten onmisbaar om van het Cultuurfonds een succes te maken. Uiteindelijk maken we daar 17 miljoen Nederlanders blij mee.’

Gemeenten zijn onmisbaar voor het succes van de Cultuurfondsen.

Samen de schouders eronder zetten

Gedeputeerde Kramer vindt het belangrijk dat de zuivelfabriek een nieuwe bestemming heeft gevonden. Daarmee houdt het dorp bedrijvigheid en een stuk Friese geschiedenis blijft zichtbaar. ‘Investeren in het Friese erfgoed is daarmee ook een investering in de toekomst, want het bevordert de leefbaarheid in de provincie wat ook voor de krimpgebieden belangrijk is.

Investeren in het Friese erfgoed is investeren in de toekomst.

Cultuurfonds-hypotheek

Cultuurfondsen: draag bij aan publiek private samenwerking in uw regio.
Lees wat een Cultuurfonds voor Monumenten kan betekenen voor uw provincie.  

 

Information about his project

Dit project is gefinancierd met: