Na uw restauratie staat uw monument er weer spic en span bij. Tijd om te genieten van uw bijzondere bezit. Toch blijft het belangrijk om oog te houden voor de onderhoudsbehoeften van uw pand. Door uw bezit goed te onderhouden blijft uw monument in een goede staat en stelt u een volgende dure en tijdrovende restauratie tot ver in de toekomst uit.

Wij weten uit ervaring dat de meeste monumenten 10 jaar na restauratie toe zijn aan groot onderhoud. 20 jaar na restauratie zien wij klanten vaak terug met nieuwe restauratieplannen. Maar ook tussentijds is het van belang om aandacht aan uw pand te besteden. Regelmatig is er tussentijds sprake van deelrestauraties of investeringen in zaken als bijvoorbeeld duurzaamheid. Het Restauratiefonds kan u hierbij ondersteunen met een financiering (veelal tegen lage rente), kennis en praktische informatie.

Door uw monument te onderhouden blijft het in een goede staat

Onderhoud

Door regelmatig vakkundig onderhoud gaan de verschillende onderdelen langer mee en voorkomt u extra kosten. 
Er zijn onderhoudswerkzaamheden die u zelf kunt uitvoeren maar stelt u zich altijd de vraag hoe veranderingen en reparaties kunnen worden uitgevoerd zonder monumentale waarden aan te tasten. Roep op tijd deskundige hulp in. De Monumentenwacht kan u helpen om inzicht te krijgen in de onderhoudsbehoefte van uw monument door periodieke inspectie uit te voeren. 

Wilt u wijzigingen aanbrengen aan uw pand? Uw gemeente is uw eerste aanspreekpunt voor de werkzaamheden en wanneer u een vergunning aan moet vragen. Er zijn ook een beperkt aantal werkzaamheden die u zonder vergunning uit kunt voeren. Zie voor meer informatie de website Monumenten.nl.

Fiscale aftrek

Als eigenaar van een rijksmonument kunt u (een deel van) uw onderhoudskosten als aftrekpost opvoeren bij uw belastingaangifte. Het gaat dan om de onderhoudskosten, deze kunt u als persoonsgebonden kosten van uw inkomen aftrekken. 
Niet alle kosten die u maakt tijdens onderhoud aan uw rijksmonument zijn aftrekbaar. De Belastingdienst maakt onderscheid tussen de kosten van ‘onderhoud’ en ‘verbetering’. De onderhoudskosten mag u voor 80% fiscaal verrekenen. Onder het fiscale begrip ‘onderhoud’ valt zowel het jaarlijkse onderhoud als het herstel van achterstallig onderhoud.
De Belastingdienst kan voorafgaand aan de start van de restauratie de onderhoudskosten vaststellen. Deze vaststelling heeft u ook nodig als u de onderhoudskosten wilt financieren tegen een lage rente bij het Restauratiefonds. Kijk voor meer fiscale informatie op onze speciale webpagina met fiscale informatie.

Op Prinsjesdag 2016 is het voornemen bekendgemaakt om de fiscale aftrek van onderhoudskosten aan rijksmonumenten te beëindigen. Dit wetsvoorstel is aangehouden: Fiscale aftrek van onderhoudskosten aan rijksmonumenten is in ieder geval in 2017 nog mogelijk. De komende tijd zal meer duidelijk worden over de plannen voor 2018 en verder.  Kijk hier voor de meest actuele informatie.

Verduurzamen

Met duurzaamheidsinvesteringen verlaagt u uw energierekening, verhoogt u uw wooncomfort en draagt u bij aan een beter milieu. Bovendien zorgen deze investeringen ervoor dat monumenten duurzaam inzetbaar blijven. Samen met  De Groene Grachten, specialist in het verduurzamen van monumenten, helpt het Restauratiefonds u graag. 

Het inpassen van energiebesparende maatregelen in een monument vraagt om specifieke kennis, zorgvuldigheid en maatwerk. 

Wij delen onze gezamenlijke kennis over het verduurzamen van monumenten. Onder andere via de 'De Groene Menukaart' en in de gids ‘Monumentaal Wonen’ die u gratis kunt downloaden. 

Heeft u concrete verduurzamingsplannen, vergeet dan niet uw gemeente te raadplegen. 

Wat past bij mij?

Door een aantal vragen te beantwoorden kunt u zien welke financieringsmogelijkheden het beste bij uw situatie passen.

  • Wat is de postcode en huisnummer van uw monument?
  • Wat betekent particulier?

    Particulier of zakelijk

    Particulier: Het monument is uw eigen woning.
    U vraagt financiering aan als rechtspersoon, dat kan bijvoorbeeld een bedrijf of een stichting zijn.

  • Wat betekent restauratie

    Restauratie

    U onderhoudt uw monument, om de monumentale waarden van het pand te behouden.

  • Wat betekent herbestemmen

    Herbestemmen

    U geeft een nieuwe functie aan uw pand (bv. horeca- of zorgfunctie).

  • Wat betekent verduurzamen

    Verduurzamen

    U past energiebesparende maatregelen toe aan uw pand.

Gratis Gids

gids-monumentaal-wonen

De Gids Monumentaal Wonen is een handige wegwijzer voor iedere eigenaar van een rijksmonument, met tips van vergunning tot uitvoering, en een hoofdstuk over energiebesparende maatregelen. Download hem gratis of lees hem online door. 

Vraag direct aan

Restauratiewijzer

Als u voor een (uitgebreide) onderhoudsopgave staat kunt u met de gratis online Restauratiewijzer van het Restauratiefonds gebruik maken van een uitgebreid stappenplan, checklists en deskundige hulp. 

Tips en informatie voor onderhoud van uw monument

Onderhoud dat u snel zelf uit kunt voeren

  • Maak het houtwerk regelmatig schoon. Dat is goed voor het hout en bovendien weet u dan hoe het schilderwerk er bij staat.
  • Controleer tijdens een regenbui uw hemelwaterafvoer. Een verstopte goot of afvoer kan leiden tot vochtproblemen in de gevel of in de (veelal houten) constructie daarachter.
  • Let ook op bladafval of plantengroei in de goot. Maak in het najaar de goten schoon.
  • Knip klimop weg. Door beplanting ontstaat vocht in de muur met alle gevolgen van dien. Als eigenaar bent u misschien gecharmeerd van de klimop. Zorg er dan in ieder geval voor dat het houtwerk, de hemelwaterafvoeren en goten vrij zijn.
  • Wees vooral na stormachtig weer of nadat er werkzaamheden op het dak zijn verricht, bedacht op scheefliggende of beschadigde dakpannen. Dit kan namelijk het begin zijn van vochtschade. U kunt het dak ook van binnenuit controleren door op de zolder / in de kap te controleren op natte plekken in het (dak)beschot.
  • Zorg voor een goede afwerking van het omliggende terrein (bijvoorbeeld goed aflopende bestrating) om een hoge concentratie van water bij de fundering te voorkomen.
  • Vul jaarlijks uw Cv-ketel bij voor een optimale werking.
  • Controleer regelmatig het voegwerk op scheuren.

Tips bij schilderwerk

  • Bladdert de verf los? Dat duidt op een vochtige ondergrond en gevaar voor aantasting van het hout. Dat kan gaan rotten en dan houdt het schilderwerk helemaal niet meer. Zoek de oorzaak van het vocht, repareer eventuele houtaantastingen en ga dan pas schilderen!
  • Constateert u blazen in de verf, herstel dit dan. Blazen gaan open en dan heeft vocht vrij spel op het hout.
  • Controleer kozijnen en luiken regelmatig op openstaande naden en houtrot. Dorpels lopen meer gevaar dan stijlen. Controleer ook de onderzijden van deuren, luiken en dergelijke. De onderzijde van ramen, deuren en luiken zijn namelijk het meest kwetsbaar. Een spiegeltje kan hierbij handzaam zijn.
  • Zorg ervoor dat kops hout goed in de verf blijft of wordt afgedicht door bijvoorbeeld lood.
  • Schilder de ‘sokjes’ van een kozijn vaker. Vaak ziet u in de hoeken, waar de staande en liggende ligger samen komen, kleine barstjes in het schilderwerk. Als u op tijd de barstjes schildert hoeft u niet direct het gehele kozijn te doen.
  • Als de stopverf of de glaslat met kit niet strak tegen de ruit zit kan er vocht tussen komen. Dat tast het hout aan. Snel verhelpen dus! Denk er verder bij het afschilderen van de stopverf aan, dat de verf zeker twee millimeter tegen het glas moet worden opgezet.
  • Ga niet zonder goed advies naden en kieren bij kozijnen dichtkitten; kozijnen kunnen vanwege de weggenomen ventilatiemogelijkheid sneller gaan rotten.

Gevel en voegen controleren

  • Zijn er loszittende stenen? Valt het voegwerk eruit? Kapot gesprongen stenen kunnen een teken zijn van veel wateropname. Als water in de gevel dringt zal het bij vorst bevriezen en uitzetten waardoor de voegen en de stenen uit elkaar springen. Constateert u dat stukken baksteen afbreken zodat de stenen hol worden, dan kan de begroeiing op het pand een oorzaak zijn. Maar ook een te harde cementmortel kan de boosdoener zijn. Het is raadzaam bij dit soort gebreken een vakman (monumentwacht, aannemer of monumentenzorgambtenaar van de gemeente) te raadplegen.
  • Scheuren in pleisterwerk. Het kleinste scheurtje vormt al een naadje, dat water naar binnen zuigt. Met binnendringend water beginnen de problemen, het kan bevriezen, het activeert zouten en het werkt de groei van algen en mossen in de hand. Dus attentie is geboden als er scheuren optreden.

Het dak van uw monument controleren

  • Kwetsbaar zijn de nok- en hoekkepervorsten (de speciale pannen op de overgang van twee dakvlakken). Belangrijk is om te controleren of de specie waarmee deze vorsten op het dak zijn aangebracht nog goed aansluit.
  • Aansluitingen van de dakvlakken met muren en schoorstenen zijn dikwijls afgewerkt met loodslabben. De conditie van het lood moet goed in de gaten gehouden worden. Het kan namelijk scheuren, losraken of opwaaien.

Rieten dak onderhouden

  • Snoei bomen en struiken zodat deze op afstand van uw dak blijven. Als ze over uw pand heen hangen, blijft het bij regen druppen op uw rieten dak. Bovendien beperken bomen de drogende werking van zon en wind met snellere slijtage als gevolg.
  • Controleer aan de binnenzijde regelmatig op lekkages bij killen en aansluitingen.
  • Schenk extra aandacht aan de dekking van dakkapellen in verband met de flauwere dakhelling en snellere slijtage.
  • Laat een rieten dak elk jaar door de rietdekker controleren. De rietdekker kan het riet bijstoppen bijvoorbeeld wanneer vogels riet eruit hebben getrokken voor nestmateriaal of als het riet plaatselijk dun is door slijtage. Ook kan de rietdekker het riet schoonmaken en ontdoen van algen. Al deze maatregelen verlengen de levensduur van een rieten dak.

Veiligheid in uw monument

  • Laat uw stookinstallatie, bijvoorbeeld de c.v.-ketel, voor ieder stookseizoen door de vakman controleren.
  • Laat uw schoorstenen (rookgasafvoerkanalen) ten minste voor ieder stookseizoen controleren en schoonmaken.
  • Zorg voor (preventieve) maatregelen mocht er zich brand voordoen: brandmelders, koolmonoxidemelders, een branddeken, brandblussers e.d. Vergeet overigens niet elk jaar de melders en blussers te controleren!
  • Voorkom brand, voor tips kunt u de preventietips van de brandweer  raadplegen.
  • Als er een bliksembeveiligingsinstallatie aanwezig is, laat deze dan regelmatig doormeten.

Controleer op houtworm en houtzwam

  • Aantasting van het hout door houtworm of knaagkevers is te herkennen aan gaatjes in het hout.
  • Als er houtzwam wordt gevonden moet ook het metselwerk gecontroleerd. Deze zwam kan zelfs ‘oversteken’ naar de buren. Het is belangrijk dat u dit goed aanpakt! Raadpleeg een echte specialist voor een juiste diagnose en een passend advies over de bestrijding (bijvoorbeeld de Monumentenwacht).

Stabiliteit en fundering

  • Scheuren en verzakkingen kunnen te maken hebben met slecht verbonden of doorgeroeste muurankers, met overbelaste balken, met rottende balkkoppen, of door een verstoorde samenhang van het metselwerk. Zaken die te maken kunnen hebben met de algehele stabiliteit en/of fundering van uw pand. Als u dit soort zaken constateert is het inschakelen van een specialist dus noodzakelijk.

Inspecties door de Monumentenwacht

Wilt u de zekerheid dat uw monument regelmatig grondig wordt geïnspecteerd? Door monumentenwachters en bouwtechnisch adviseurs die werken met de nieuwste onderzoeksmethoden? Als abonnee van een de provinciale Monumentenwachten profiteert u van korting op het tarief voor een inspectie en advies bij de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden.
Voor meer informatie over abonnementen en tarieven neemt u contact op met de Monumentenwacht in de provincie waar uw monument zich bevindt. 

Ga naar de website van de Vereniging van Provinciale Monumentenwachten. U vindt hier ook contactgegevens per provincie. 

Is uw monument goed verzekerd?

Een goede verzekering is belangrijk voor het in stand houden van uw monument. Niet elke monumenteigenaar is goed op de hoogte van het belang van een goede verzekering. Ook is het afsluiten van een opstal- en een CAR-verzekering verplicht als u gebruik maakt van laagrentende hypotheken van het Restauratiefonds.

Gaat u werkzaamheden aan uw monument uitvoeren? Vergeet niet om aan om voorafgaand bij uw verzekeraar te melden dat u gaat starten met uw restauratie. Uw verzekeraar kan u dan controleren of uw verzekeringen de bijbehorende risico’s goed dekken. Bovendien kan uw pand na restauratie in waarde zijn gestegen, waarop de verzekering aangepast dient te worden.
Restauratiefonds-klanten krijgen een aantrekkelijke korting op hun CAR- en Opstal verzekering bij Donatus Verzekeringen.

Blijf op de hoogte

Ook als uw monument nu nog niet aan onderhoud toe is, houden wij u graag op de hoogte van actualiteiten bij het Restauratiefonds en in de erfgoedsector. Mis geen enkel nieuwtje, verhaal of tip en volg ons via Facebook, Twitter en/of de e-mail nieuwsbrief

Vind een gespecialiseerd bedrijf

Detail schilderwerk

Niet alle werkzaamheden kunt u zelf uitvoeren. Ken uw beperkingen en roep tijdig de hulp of advies van een gespecialiseerd bedrijf in. Adressen van adviseurs en andere bedrijven met ervaring binnen de monumentenwereld vindt u in de bedrijvengids op Monumenten.nl.

Heeft u kunnen vinden wat u zocht?

Bedankt voor uw feedback.
*

Vul ten minste één contactoptie in: