Het rijksmonument aan de Utrechtse Brigittenstraat 20 (zeventiende eeuw) is door de eeuwen heen uitgebreid en gebruikt als danszaal, leerlooierij, thuisbasis van een jonkvrouw en woning voor een commune. Ook speelde de 1150 vierkante meter oppervlak tellende locatie een rol in onze vaderlandse geschiedenis.

Dat het gebouw in verschillende periodes was uitgebouwd, maakte het in de Tweede Wereldoorlog tot de perfecte kruip-door-sluip-door voor het verzet. "De Duitsers zijn binnen geweest, maar door de vele deuren en gangen en een verborgen kamer, zijn ze om de tuin geleid", vertelt Hilde van Werven, directeur van het Utrechts Monumentenfonds (UMF).
 

Het UMF kocht het rijksmonument in 1978. Daarna is er incidenteel en gefaseerd gerenoveerd, terwijl het gebouw werd bewoond. Er is medio 1980 onder andere een kaprenovatie gedaan. "Uiteindelijk begon eind 2013 de totaalrestauratie. De 8 huurappartementen zijn in 2015 opgeleverd", zegt Van Werven.

In de appartementen moet het prettig wonen zijn, luidt het standpunt van het UMF. "Om monumenten te behouden voor de toekomst, moeten mensen er willen wonen", zegt Van Werven. "Dat comfort kunnen we op meerdere manieren realiseren en wij doen dat duurzaam. Zo dragen we bij aan een positieve klimaatontwikkeling."

"Het gebouw is van energielabel G naar B gebracht, gebaseerd op trias energetica. Dat lukte mede dankzij zonnepanelen, lucht/water-warmtepomp, ledverlichting in centrale ruimtes, bewegingsmelders in sanitaire ruimtes, ventilatie op detectie en laagtemperatuurverwarming."

Duurzaamheid staat soms haaks op de manier waarop monumenten in Utrecht worden gekoesterd. "In deze gemeente mag je zonnepanelen op monumenten plaatsen, zolang ze vanaf de straat niet zichtbaar zijn. Aan de Brigittenstaat was de straatzijde eigenlijk de beste positie voor de zonnepanelen, maar dat kon dus niet", vertelt Van Werven. "Vanuit duurzaamheidsoogpunt jammer, maar een begrijpelijke regel als het gaat om de uitstraling van het monument."

Het gebouw is van energielabel G naar B gebracht

Trots is Van Werven op de innovatieve dakisolatie die de monumentale constructie intact laat én bijdraagt aan een lage energierekening." Isolatie van een monumentaal dak is niet eenvoudig. Onder meer vanwege de aansluiting op de historische dakgoten, dakkapellen en nok. Wij hebben ruimtevaartmateriaal (Bluedec) gecombineerd met traditioneel steenwol en daarmee een minimale isolatiedikte en maximaal rendement behaald."

Omdat het UMF geen 'energieleverancier' wil zijn, is de collectieve installatie gefaciliteerd door het speciaal daarvoor opgerichte Groen Esco. "De aandeelhouders van deze BV zijn de betrokken partijen Frog Energy, TBK Technisch Aannemer en het UMF, waardoor alle disciplines aan tafel zaten bij beslissingen", zegt Van Werven.

Minimale isolatiedikte met maximaal rendement

Het UMF wil als 'groene' monumentenorganisatie een voortrekkersrol bekleden in energiezuinig restaureren. "We willen systematisch duurzaamheidsmaatregelen toepassen." Een deel van de financiering van het project komt van een laagrentende lening van het Utrechts Restauratiefonds Energiebesparing.  Deze laagrentende lening van het Nationaal Restauratiefonds en de gemeente Utrecht is er om energiebesparende maatregelen in monumentale panden te stimuleren.

Information about his project

Dit project is gefinancierd met: