Het Huis met de Bunker -Tiel

Het negentiende eeuwse rijksmonument van Teun en Esther in Tiel herbergde binnenin een bunker uit de Tweede Wereldoorlog. Puntje van aandacht bij de koop? Teun en Esther durfden er hun tanden in te zetten. Nou ja, de diamantzaag dan.  

De statige hoge ramen van het oude huis aan de Ambtmanstraat, in het centrum van Tiel, kijken uit op een hofje aan de overkant. Ooit was dit het woonhuis voor de ‘vader’ en de ‘moeder’ van het aangrenzende Burgerweeshuis. Daarna heeft het in de loop der tijd uiteenlopende bestemmingen gehad. Nu zijn Teun en Esther Tonino en hun vier kinderen, Julia, Thomas, Feline en Simone aan de beurt en klinken er sinds lange tijd weer kinderstemmen in dit gebouw.

Een bunker midden in het huis

De bunker in het pand werd vlak voor de Tweede Wereldoorlog door de provincie Gelderland gerealiseerd om het provinciaal archief veilig te stellen in geval van oorlog. Het huis was toen het Districtshuis van het polderdistrict Tielerwaard. De dikke muren werden gewoon gestuukt, van de bunker zelf was in het huis niet veel te zien. Alleen de indeling werd er klein en versnipperd van. De betonnen ‘doos’ van acht bij drie meter stond in het midden van het gebouw en doorsneed de verschillende ruimten, waardoor allerlei hoeken en nissen ontstonden. 

Esther: “Op een dag zag ik dit huis te koop staan op Funda. Ik viel op de hoge ramen en het licht dat naar binnenviel.” En ook Teun werd enthousiast. Zelfs de bunker vormde voor hen geen onoverkomelijk probleem. Maar stel dat het niet zou lukken om de bunker weg te hakken, of dat de Monumentencommissie niet zou instemmen met de verwijdering ervan? Teun en Esther waren positief ingesteld en hadden het lef om verder te gaan, samen met architect Bert van der Kamp, het brein achter de huidige indeling en vormgeving.

Restauratieplannen

Architect Bert van der Kamp maakte een plan voor de restauratie en de herindeling van het pand. Daarbij hebben Teun en Esther voor de planning van de werkzaamheden en de aan te gane verplichtingen dankbaar gebruikgemaakt van de RestauratieWijzer van het Restauratiefonds. Teun: “Hierin stond het hele proces in fasen en tijd beschreven” Bert:  “Van de monumentencommissie mochten wij de bunker al slopen terwijl zij het restauratieplan bekeken. Dat scheelde veel tijd. Zes maanden uiteindelijk.”  

De bunker bleek echter een staaltje oer-Hollandse kwaliteit. Zes weken lang stond een diamantzaag van een meter doorsnee in te zagen op de keiharde muren. Teun: “Die zaagmachine werd helemaal met een rails en keilbouten in de muur bevestigd en draaide zo dagenlang door. ” Ontwerper Bert was ook onder indruk. Hij had wel meer opdrachten gedaan in bankgebouwen met kluizen, maar dit was tot nu toe wel zijn grootste kraak. Het pand moest vervolgens ook weer in orde gemaakt worden. Het budget is uiteindelijk overschreden. Gelukkig konden Teun en Esther ondertussen wel rekenen op een laagrentende lening van het Restauratiefonds en konden zij restauratiekosten aftrekken van de belasting.

Alles er uit halen

Het resultaat en de afwerking zijn nu zoals dat in een dergelijk huis hoort.  De klassieke donkergroene deur geeft toegang tot de hal en een brede gang met natuurstenen plavuizen tot aan de achterkant van het huis. Links een strakke en moderne woonkeuken die uitkomt op een ruime binnentuin. De woonkamer is een royale, maar gezellige zitruimte met een schouw en hoge ramen aan de straatkant. Oude details en modern vullen elkaar naadloos aan. Waar nodig zijn deuren, posten en kozijnen weer in oude staat hersteld of opnieuw aangebracht. 

De bunker in het huis van Teun en Esther is overigens niet helemaal weggebikt. Waar deze de oorspronkelijke indeling niet hinderde, is nog een muur blijven staan, die muren zijn gestuukt om naadloos op te gaan in het geheel van het huis.  Teun: “Je moet er gewoon alles uithalen wat erin zit.” En dat betreft dus niet alleen een bunker. Bert: “Het is hun levenswerk, waar zij met hun gezin gaan wonen. Dat is niet zomaar iets.”

Information about his project

Dit project is gefinancierd met: