Partners aan het woord
Op deze pagina
-
Barbera Wolfensberger
Ministerie OCW en Restauratiefonds bekrachtigen partnerschap -
Haedewych van Kampen
Boerderijenfonds en Restauratiefonds samen van waarde op het platteland -
Bas Maes
Klimaatadaptatie: primeur voor nieuw Brabants Erfgoedfonds
Interview met Barbera Wolfensberger
Het Nationaal Restauratiefonds is een succesvol voorbeeld van een revolverend fonds, waarbij dezelfde publieke euro meerdere keren kan worden ingezet
Decennialange samenwerking ministerie van OCW en Nationaal Restauratiefonds met 5 jaar verlengd
Barbera Wolfensberger, directeur-generaal van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Uǧur Özcan, directeur-bestuurder van het Nationaal Restauratiefonds zetten medio december 2025 bij een bezoek aan de Van Gendt-Hallen in Amsterdam hun handtekening onder het verlengde Koepelcontract. Hiermee bekrachtigden ze hun partnerschap en werden de kaders voor de periode 2026 – 2030 vastgesteld.
De (beleids-)medewerkers en juristen van het ministerie van OCW en het Restauratiefonds hebben afgelopen jaar in gezamenlijkheid het huidige Koepelcontract geëvalueerd. Er zijn verbetervoorstellen doorgevoerd met als resultaat het nieuwe contract dat de basis biedt voor het voortzetten van het prettige partnerschap.
Barbera Wolfensberger: “Het Nationaal Restauratiefonds is een succesvol voorbeeld van een revolverend fonds, waarbij dezelfde publieke euro meerdere keren kan worden ingezet voor de instandhouding van monumenten. Het ministerie van OCW is blij met het voortzetten van deze mooie samenwerking.”
In 2025 werkten het ministerie van OCW en het Restauratiefonds 40 jaar samen aan een efficiënte en effectieve financiering van monumentenzorg in Nederland en het Caribisch deel v/h Koninkrijk. In die periode is de financiering van restauratie van woonhuismonumenten verbreedt met de financiering van verduurzaming en herbestemming van alle type rijksmonumenten. Ook bij actuele opgaven zoals klimaatadaptatie of funderingsherstel werken we inmiddels samen aan het kunnen bieden van de juiste financiële ondersteuning.
Hans Jacobs, relatiemanager Restauratiefonds:
“Het ministerie van OCW en het Restauratiefonds werken al 40 jaar samen aan de financiering van monumentenzorg. We doen dat als uitvoerder van beleid en ook door het voeden van beleid met inzichten in wat wel werkt en wat niet en het signaleren van ontwikkelingen in de markt.”
Interview met Haedewych van Kampen
Met het Boerderijenfonds dragen we bij aan het behoud van de identiteit van het platteland
Boerderijenfonds en Restauratiefonds, samen van waarde op het platteland
Het zijn de ‘kathedralen’ van het platteland: de eeuwenoude boerderijen die het platteland karakter geven. Een deel is nog agrarisch in gebruik, maar steeds vaker vervalt de agrarische functie en komen boerderijen, of delen ervan, leeg te staan. In 2020 is het Boerderijenfonds opgericht. Met als doel om de historisch waardevolle boerderijen te herbestemmen en daardoor te behouden én om daarmee een toekomstbestendig platteland te creëren.
Sinds 1 mei 2025 is Haedewych van Kampen directeur van het fonds. “Het behoud van ons cultureel erfgoed is van groot belang. Ik ben blij dat we samen met onder meer het Nationaal Restauratiefonds hiervoor van waarde kunnen zijn. Door het ondersteunen van de initiatiefnemers met herbestemmingsplannen, voorkomen we de sloop van monumentale boerderijen en dragen we bij aan het behoud van de identiteit van het platteland. Ook de nieuwe functies van de boerderijen brengen maatschappelijke meerwaarde met zich mee. Vaak zijn ze gericht op zorg, educatie, recreatie, cultuur en sociale cohesie. Denk hierbij aan hospices, kinderopvang en culturele broedplaatsen. Allemaal invullingen die de boerderijen én het platteland in zijn geheel, springlevend houden”
In de afgelopen vijf jaren hebben 35 initiatiefnemers van projecten een financiële bijdrage vanuit het Boerderijenfonds gekregen voor de realisatie van de herbestemming van hun boerderij en erf. Ook draagt het fonds bij aan de verspreiding van kennis over het agrarisch erfgoed en bevordert het dat de historische boerderijen een prominent deel uitmaken van het beleid gericht op de ontwikkeling van het Nederlandse platteland. Algemeen doel is om verdere bewustwording te kweken voor het hergebruik van agrarisch erfgoed.
Het Boerderijenfonds is een initiatief van de stichting Agrarisch Erfgoed Nederland. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap maakte het Boerderijenfonds mogelijk met een bijdrage van 5 miljoen euro voor de periode 2020-2023 en 2 miljoen euro voor de periode 2024-2025. Met deze bedragen werden zo’n 35 projecten ondersteund. Voor de periode vanaf 2026 heeft het ministerie 2,5 miljoen euro gereserveerd. Het Boerderijenfonds werkt samen met het Nationaal Restauratiefonds. Veel initiatiefnemers maken gebruik van beide fondsen om de vaak hoge kosten van grote herbestemmingsprojecten te dekken. Een voorbeeld daarvan is de de Willemshoeve in Soest.
Ina Roeterdink, relatiemanager Restauratiefonds:
"Quote"
Willemshoeve in Soest
Om het partnerschap te verstevigen bracht op donderdag 11 december 2025 een delegatie van het Boerderijenfonds, Agrarisch Erfgoed Nederland en het Restauratiefonds een bezoek aan de Willemshoeve in Soest. De Willemshoeve is een van de prachtige projecten die mede door een bijdrage uit het Boerderijenfonds gerealiseerd is. Het project is van grote waarde voor vele burgers, hun families en vrienden in en rondom Soest en Baarn.
Interview met Bas Maes
Dit fonds biedt naast bestaande provinciale- en Rijksregelingen een extra kans om waardevol erfgoed voor toekomstige generaties te behouden én toegankelijk te houden
Provincie Noord-Brabant en Restauratiefonds bundelen krachten in nieuw Brabants Erfgoedfonds
Gedeputeerde Bas Maes (Erfgoed): “We zien dat door gebrek aan geld het steeds lastiger blijkt om monumenten goed te onderhouden, laat staan te restaureren of te verduurzamen. Cultureel erfgoed is belangrijk voor de identiteit van onze provincie. Het draagt ook bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. Om er voor te zorgen dat ook toekomstige generaties kunnen genieten van het Brabants cultureel erfgoed, is het belangrijk om te investeren in een duurzame toekomst van deze monumenten en gebieden.”
Het Brabants Erfgoedfonds is door provincie Noord-Brabant, samen met het Nationaal Restauratiefonds opgezet om onderhoud, restauratie, herbestemming, verduurzaming en klimaatadaptatie van (rijks en gemeentelijke) monumenten plus cultuurhistorisch waardevolle gebieden in Brabant een handje te helpen. Voorbeelden van erfgoed in deze waardevolle gebieden zijn waterbouwkundige elementen zoals weteringen en kanalen, en menselijk gevormde natuur als heidegebieden en vennen. Ook militaire erfgoedelementen, bijvoorbeeld kazematten en inundatiegebieden, vallen hieronder. Het is het eerste fonds in Nederland met zo’n brede reikwijdte – een prestatie waar ze in Noord-Brabant trots op mogen zijn.
Primeur: klimaatadaptatie als nieuw bestedingsdoel
Het Brabants Erfgoedfonds is ook het eerste provinciale monumentenfonds in Nederland dat financiering beschikbaar stelt voor klimaatadaptieve maatregelen. We hebben het dan over maatregelen ter voorkoming van schade aan het erfgoed die wordt veroorzaakt door klimaatveranderingen. Denk daarbij aan maatregelen voor herstel als gevolg van schade door de waterstand en maatregelen voor het voorkomen of herstel van stormschade of voorkomen van natuurbranden.
Provincie Noord-Brabant stelt 50 miljoen euro beschikbaar voor het Brabants Erfgoedfonds. De provincie vervult hiermee een belangrijke rol om de instandhouding van erfgoed in de meest brede zin te stimuleren en hiermee ook de maatschappelijke opgaves op het gebied van energietransitie, klimaatbestendigheid van de leefomgeving, woningbouw en het behoud van de identiteit van de provincie Noord-Brabant. Het draagt ook bij aan het behoud van het erfgoed én vakmanschap.
Fleur Cools, relatiemanager van het Nationaal Restauratiefonds:
"Meer monumenteigenaren financieel ondersteunen om hun monument klaar te maken voor de toekomst. Daar zetten we ons dagelijks voor in. Daarom zijn we blij met deze samenwerking. Dit fonds helpt niet alleen het erfgoed, maar versnelt ook ruimtelijke en duurzame transities in de provincie. Brabant zet hiermee een belangrijke stap en is landelijk koploper."